Leven met chronische hyperventilatie
Chronische hyperventilatie is geen aandoening die je in een week oplost. Het vraagt tijd, geduld, en het helpt als de mensen om je heen begrijpen wat er aan de hand is.
Hoe leg je het uit?
Het lastigste aan chronische hyperventilatie is misschien wel het uitleggen ervan. "Ik hyperventileer" roept het beeld op van iemand die hijgend in een zakje blaast. Dat is niet wat jij meemaakt.
Hier zijn een paar manieren om het uit te leggen die in de praktijk werken:
"Mijn ademhaling is ontregeld. Ik adem de hele dag net iets te veel, waardoor een stofje in mijn bloed te laag is. Dat geeft me klachten als vermoeidheid, duizeligheid en het gevoel dat ik niet genoeg lucht krijg. Het is niet gevaarlijk, maar het is wel heel vervelend."
"Ik heb een ademhalingsstoornis die vermoeidheid en concentratieproblemen geeft. Ik ben in behandeling. Op sommige momenten kan ik minder dan normaal, maar met de juiste aanpassingen kan ik mijn werk doen."
"Als je me ziet zuchten of gapen, dan is dat geen verveling en geen stress. Het is mijn lichaam dat probeert genoeg lucht te krijgen. Ik heb daar zelf weinig controle over. Het helpt als je er niet telkens op wijst, en als je begrijpt dat ik soms minder energie heb dan het lijkt."
De mentale kant
Jarenlang rondlopen met klachten waar niemand een verklaring voor heeft, doet iets met je. Veel mensen met chronische hyperventilatie herkennen een of meer van deze gevoelens:
Twijfelen of het echt is, of dat je je aanstelt
Frustratie over artsen die niets vinden
Angst dat het nooit overgaat
Je terugtrekken omdat je het niet kunt uitleggen
Obsessief bezig zijn met je ademhaling, wat het erger maakt
Dit zijn normale reacties op een abnormale situatie. Het is niet "tussen je oren", maar het heeft wel invloed op je hoofd. Als je merkt dat angst, somberheid of uitzichtloosheid een grote rol gaan spelen, is het verstandig om daar professionele hulp voor te zoeken. Een psycholoog met ervaring in chronische lichamelijke klachten kan helpen, ook als je ademhaling het onderliggende probleem is.
Wat helpt in het dagelijks leven
De meeste mensen ervaren schommelingen: goede en slechte periodes. Stress, slaapgebrek, of een verkoudheid kunnen een terugval geven. Dat is normaal en betekent niet dat je terug bij af bent.
Het is verleidelijk om constant je ademhaling te monitoren en te proberen "goed" te ademen. Maar te veel controle kan averechts werken: je raakt gefixeerd op iets dat normaal gesproken automatisch gaat. Oefenen is goed. Obsessief controleren niet.
Beweging wordt vaak aanbevolen bij CHV, en voor sommige mensen helpt het: tijdens inspanning stijgt je CO2-productie op een natuurlijke manier. Maar het is niet voor iedereen zo simpel. Bij ernstige hypocapnie kunnen je spieren sneller verzuren en kan inspanning juist een trigger zijn. Luister naar je lichaam en overleg met je therapeut over wat bij jou past.
Het resetten van je adempatroon duurt weken tot maanden. Dat is niet omdat je het verkeerd doet, maar omdat je lichaam zich moet aanpassen aan een nieuw niveau. Geduld is geen cliche hier, het is fysiologie.
Je bent niet alleen
Er is in Belgie geen patiëntenorganisatie voor chronische hyperventilatie. In Nederland bestaat de Nederlandse Hyperventilatie Stichting (NHS), die lotgenotencontact en een hulptelefoon biedt.
Hulptelefoon met ervaringsdeskundigen, lotgenotengroepen, en het tijdschrift "Hyp" over ademhaling en angst.
Deel je ervaring
Hoe ervaar jij chronische hyperventilatie? Wat helpt, wat niet? Door je ervaring te delen in onze korte vragenlijst help je om patronen te ontdekken en de behandeling voor iedereen te verbeteren.
Vul de vragenlijst in (5 min)